تمام روزم صرف تعویض فایلهای صوتی و تصویری سال پیش با فایلهای تازه شد. البته هنوز کار تمام نشده ولی سخت خوشحالم که به مصداق «عدو شود سبب خیر...» فایلهای کم کیفیت قدیمی گم شد تا همت کنم و جایشان را با صدا و تصویرهای بلندتر و با کیفیت برتر پر کنم. اگر مثلا حالا سری به مطلب «مثل یک موج» که سال گذشته نوشته بودم بزنید میتوانید ترانههای شنیدنی «روسیو خورادو» را با کیفیتی برتر و به طور کامل بشنوید. از همه مشکلتر، که ساعتها وقتم را گرفت، عوض کردن ویدئو کلیپهای مطلب دیگرم بود با عنوان «فیلمنگارشی از سه نسل» که حالا با ویدئو کلیپهای کاملتر، بسیار دیدنیتر و شنیدنیتر شده است بقدری که دلم نمیآید تمام این مطلب را در زیر همین یادداشت در دسترستان نگذارم.
فیلمنگارشی از سه نسل
بگذارید از این اصطلاح مندرآوردی و نه لزوما بیمعنی "فیلمنگارش" شروع کنم. ما در دنیای "مالتی میدیا = رسانهی ترکیبی (؟)" زندگی میکنیم یعنی روز به روز فاصله رسانههای مختلف از همدیگر کمتر و کمتر میشود و گاهی به سختی میتوان با اصطلاحات گذشته پدیدههای تازه را نامگذاری کرد. به همین ویدئو کلیپهای موسیقی که روزی صدها از آن از تلویزیونها پخش میشود نگاه کنید. آیا این ها ترانهاند، رقصند، داستان کوتاهِ فیلم شدهاند یا ترکیبی از هر سه؟ این تازه در مورد موسیقی است که تاریخش با تاریخ خود انسان همآغاز است. وقتی وارد مقوله اینترنت و وبلاگ و جز اینها میشویم، که عمرشان به دو دهه هم نمیرسد، دیگر اختلاط ابزار ارتباط با مخاطب، نه در حاشیه که در متن موضوع جا میگیرد. با این مقدمهچینی میخواهم "فیلمنگاشته"ای را آغاز کنم که به سه نسل از یک خانواده نامدار کولی مربوط میشود که چهار دهه است که در راس موسیقی فلامنکو قرار دارند. اما همانگونه که نوشتن و تدوین فیلمنگارش با مقاله نوشتن و فیلم ساختن متفاوت است، خواندن و دیدن آن هم برای مخاطب مستلزم رعایت آداب بخصوصی است. اگر حوصله کنید و دستتان را از دست من در نیاورید و نوشته و فیلم را جدا از هم نخوانید و نبینید، گام به گام شما را با این سه نسل هنرمند کولی، از طریق آواز و سازشان، آشنا میکنم. بیائید با کلیک روی عکس زیر اولین ویدئو کلیپ را ببینید و بشنوید تا بیشتر توضیح دهم:
لا نگرا و دخترش "لوله مونتویا"
این فیلم باید در حدود چهل سال پیش در یک محفل خصوصی کولی گرفته شده باشد (من این فیلم و فیلمهای دیگری را که در این فیلمنگارش برایتان میگذارم از تلویزیون بینالمللی اسپانیا و تلویزیون آندولس در زمانهای مختلف ضبط کردهام.)
"لانگرا"، زن جوانی که در آغاز این فیلم خواند، خواننده معروفی در زمان خود بود ولی هرگز شهرتش به حد شهرت دخترش "لوله مونتویا" که در فیلم نباید بیش از پانزده شانزده سال داشته باشد، نرسید. همانطور که دیدید او در این ویدئو، ترانهای عربی خواند. سالها بعد، یعنی همین سه چهار سال پیش، در مصاحبه ای گفت که با اینکه مادر و پدر من عرب نیستند ولی در کازابلانکا (مراکش) به دنیا آمدهاند و از این رو من با موسیقی غنی عربی به خوبی آشنایم. "لوله" البته راه درازی برای موفقیت در مویسقی فلامنکو در پیش داشت که به تنهائی قادر به پیمودنش نبود. اگر روی عکس زیر کلیک کنید با اعجوبه دیگری از دنیای فلامنکو به نام "مانوئل مولینا" آشنا میشوید که در اینجا جوانی شوخ و ریشو است که با آواز "لانگرا" و رقص "کارملیتا مونتویا" گیتار میزند. (فیلم در سال 1986 برداشته شده.)
"مانوئل مولینا"
مانوئل پس از اینکه در جشن عروسی برادرش با "کارملیتا" به عنوان ساقدوش شرکت میکند با ساقدوش عروس که کسی جز "لوله مونتویا" نیست ازدواج میکند و این پیوند به خلق سبک تازهای از موسیقی فلامنکو میانجامد که با نام آن دو گره خورده است: سبک "لوله و مانوئل". این زوج هنرمند در دهه نود کنسرتهائی برپا کردند که در نوع خود اگر نه بینظیر که کم نظیر بود. ویژهگی موسیقی مانوئل مولینا - اگر بخواهید از زبان غیر حرفهای من بشنوید- این است که نه فقط مثل اغلب ترانههای فلامنکو با یک گیتار قابل اجرایند اما در اصل برای یک ارکستر چند ده نفره نوشته شدهاند. در کلیپ زیر میتوانید یک کنسرت عظیم از این دو هنرمند را ببینید.
"لوله" و "مانوئل" در کنسرت
زندگی مشترک "لوله" و "مانوئل" هم مثل اغلب زندگیها بدون جدائی به کمال نرسید! به گمان من سوز صدای "مانوئل" که حالا اگر مجلس گرم بشود، کولیوارتر از هر آوازهخوان کولی، زیر آواز هم میزند، بیش از پیش هم شده است. قبل از این که جلوتر برویم بیائید صدای او را با هم بشنویم. من که هر بار این ویدئو کلیپ را میبینم و میشنوم به راستی منقلب میشوم (البته خودم میدانم که وقتی پای موسیقی کولی در میان باشد خیلی آدم نرمالی نیستم!)
آواز "مانوئل مولینا"
آن چه از آن پس رابطه "لوله" و "مانوئل" را حفظ کرد، جدا از همکاری گهگاهی در کنسرت ها، وجود دخترشان بود که زیبائی و صدای خوش را از مادر و مادر بزرگش به ارث برده بود: "آلبا مولینا"
"آلبا مولینا" امروزه یکی از محبوبترین خوانندگان فلامنکو در میان نسل جوان است. اگر نام گروه "لاس نینیاس= دخترکان" را شنیده باشید میدانید که آلبا یکی از سه دختر جوان این گروه است که آهنگهایشان امروزه در ام.تی.وی و دیگر کانالهای اختصاصی موسیقی پخش میشود. گل سر سبد ویدئو کلیپ این "فیلمنگاشته" را که همین چند هفته پیش از تلویزیون اندولس ضبط کردهام به عنوان حسن ختام در اینجا میآورم. "آلبا" به صورت زنده با گیتار پدرش "مانوئل مولینا" میخواند و مادرش "لوله مونتایا" پشت سر آنها نشسته و با کفِ دست ضرب میگیرد. تا این ویدئو گرم و گیرا، تنها یک کلیک فاصله دارید که باید روی عکس زیر بکنید!
آلبا و پدرش مانوئل