از وقتی ماهیت واقعی رژیم اسلامی ایران بر جهانیان روشن شد، یعنی از همان اولین سالگرد انقلاب، این پرسش همچنان بر ذهن پیر و جوان سنگینی میکند که چگونه ملتی به دست خود یک مشت ملای عقب مانده را بر سر کار آورد تا بر سرنوشتشان حاکم شود. این پرسش بویژه برای کسانی که برای مردم یک جامعه حرمت قائلند و تصمیمات جمعی را به دور از خطا میشناسند دردناکتر است چرا که مثل دیگران نمیتوانند از ناآگاهی و ندانمکاری یک ملت در کلیت آن حرف بزنند.
من که خودم را جزو همین دستهی مردمگرا میدانم گاهی با شنیدن خبری و یا حتی شایعهای امیدوار میشوم که پاسخ این پرسش را یافته باشم. مثلا شنیدهام که مردم سیسیل در ایتالیا از میان کاندیداهای شهرداری در انتخابات، فقط به کسی رای میدهند که از عضویت او در مافیای بینالمللی مطمئن باشند. این مردم ساده که عموما ماهیگیرند و نه اهل دزدی و آدمکشی و نه اهل قاچاق مواد مخدرند، به تجربه دریافتهاند که یک شهردار وابسته به مافیا با همهی دردسرهائی که برایشان دارد، بیش از هر کسی میتواند امنیت آنها را تامین کند و دست مافیای بیرون از سیسیل را از سر مردم سیسیل کوتاه کند.
من هم از دو روز پیش که بینظیر بوتو، امید مردم پاکستان به دستیابی به دموکراسی، در روز روشن ترور شد و پاکستان در هرج و مرجی بیش از گذشته گرفتار آمد فکر میکنم این ملت ما، حدود سی سال پیش با نگرشی پیامبرگونه به آیندهی منطقهای که در آن میزیست، با چشم باز یک مشت ملای شریک دزد و رفیق قافله را بر سر کار آورد تا ایران در میان خون و آتشی که همسایگانش، عراق و افغانستان و پاکستان، امروزه در آن میسوزند از چشم زخم دزدان دیگر مصون بماند!
البته این استدلال دیری بر ذهنم نمیپاید چون بلافاصله به این میاندیشم که اگر ما ملت، ملاها را بر اریکه قدرت و ثروت ننشانده بودیم آتشی که امروز دور و بر ما زبانه میکشد امکان شعلهور شدن نمییافت، و هر رمالی در منطقه ما به فکر رسیدن به مقام رهبری مریدانش را به آدمکشی ترغیب نمیکرد.
ولی این ذهن مغشوش من در همین جا هم توقف نمیکند و به این میاندیشد که اگر ما ملت، بیست و پنج سال پیش از آن انقلاب، درِ خانهمان را به روی نسیم دموکراسی که بر کشورمان وزیدن گرفته بود نمیبستیم این فرصت را برای رمالان فراهم نمیآوردیم که بیست و پنج سال بعد، اولین سنگ بنای کجِ اسلام بنیادگرا را در خاک میهن ما بنشانند و الگوئی وسوسهانگیز برای بنیادگرایانِ قدرت طلبِ منطقه بیافرینند.