همين امروز كتاب تازه كلارا با عنوان "كلارا خانز و شاعران معاصر ايرانی" كه خودش برايم فرستاده به دستم رسيد. كتابی است كم حجم اما با قطع بزرگ مجله ها كه بيشتر به مجموعه اسناد ميماند. روى جلدش اينست كه مى بينيد:
كتاب در واقع مجموعه ای است از عكسها و نامه ها و ساير مدارك مربوط به رابطه پربار كلارا در دو سه دهه اخير با آثار صاحب نامان شعر معاصر فارسی، از سهراب سپهری تا فروغ و شاملو. عكس زيبائى از كتاب را برايتان كپى ميكنم از كلارا بر مزار سهراب سپهرى در كاشان:
اين كتاب طبعا به زبان اسپانيائی است اما كلارا ترجيح داده است عين دو سه نامه از احمد شاملو را به فارسی در كنار ترجمه اسپانيائيش بياورد. نامه ها حاوی نكات جالبی است كه بخشهائی از آنرا كه به فدريكو گارسيا لوركا ارتباط دارند برايتان در اينجا ميآورم:
"نمی دانم آگاهيد يا نه كه يكی ازپيروزی های من برگردان لوركا به فارسی است كه نوار صوتی اش جزو پرفروش ترين نوارهای شعر در ايران و افغانستان در آمد و به قراری كه يكی از شاعران مدرن افغانستان در مصاحبه ای گفته است اين برگردان و بخصوص نوار صوتی آن تحول بزرگی در شعر معاصر آن كشور ايجاد كرده است." ﴿از نامه مورخ ششم مارس ۱۹۹۳﴾
پنج سال بعد كلارا، شاملو را برای شركت در مراسم بزرگداشت صدمين سال تولد لوركا به اسپانيا دعوت می كند تا با هم در اندلس، زادگاه لوركا، شعرخوانی كنند. شاملو اما ديگر پای رفتن برايش نمانده است. اينست كه در پاسخ می نويسد: "باز هم يك محروميت ديگر كه مجددا از دست رفتن پا انگيزه ى آن می شود." او در همين نامه اشاره جالبی به شرائط جامعه دارد كه دانستنش خالی از لطف نيست: "مجله غربRevista de Occidente كه شعر من در آن چاپ شده بود به طرز عجيب غيرقابل باوری توسط معاون وزارت فرهنگ كه به ديدارم آمده بود تا خودش را برايم لوس كند به دستم رسيد. آخر سالهاست كه محموله پستی به دستم نمی رسد! وصول نامه ی 30 مارس شما هم ظاهرا نشانه ی تغيير جو سياسی كشور است..."
به هر حال كلارا بدون شاملو در مراسم بزرگداشت لوركا در اندلس شركت می كند و شعر بلندی را كه به همين مناسبت سروده در آن مراسم می خواند. عنوان شعر "درختی ورای سكوت" است كه كلارا آنرا به شاملو تقديم كرده است (اصل اين شعر در همين كتاب بازچاپ شده است). سال پيش در مراسم بزرگداشت شاملو در دانشگاه تهران، ترجمه فارسی اين شعر بلند خوانده شد. اين ترجمه بعدا به دست من رسيد و متوجه شدم كه مترجم آن در اثر خودسانسورِی تزريق شده در جامعه، دو بند از شعر را كه نام من در آن آورده شده بود از شعر حذف كرده است. برای اينكه دلم نسوزد، اگر ترجمه فارسى را بتوانم پيدا كنم، دو بند حذف شده را خودم ترجمه كرده و همه شعر را يكجا در آينده برايتان چاپ ميكنم!