یادداشتهاى علم: جلد هفتم یا جلد ماقبل اول!؟

از ماه پیش که آگهى انتشار جلد هفتم یادداشتهاى علم را دیدم چشمم دنبال این بود که هرچه زودتر نسخهاى از آن را بخرم. دو سه هفته پیش وقتى براى اولین نمایش فیلمم در لس آنجلس بودم گشتى در "تهرانجلس!" زدم ولى پشت ویترین کتابفروشیها ندیدمش. امروز اما بیژن شاهمرادى یک نسخه از آن را برایم با پست فرستاد که تا بدستم رسید کارم را زمین گذاشتم و کتاب را برداشتم بخوانم.

اولین چیزى که توجهم را جلب کرد این بود که این جلد هفتم شامل یادداشتهاى علم است که از اردیبهشت ١٣۴۶ شروع و به بیست و یکم بهمن سال ١٣۴٧ ختم مىشود یعنى دقیقا سه روز قبل از اولین یادداشت علم در جلد اول همین کتاب!
از اول هم برایم این پرسش مطرح بود که وقتى جلد ششم با یادداشت روز هفتم مهرماه ١٣۵۶، که به صراحت اشاره به پایان روزنگارى نویسنده دارد خاتمه مىیابد جلد هفتم دیگر چه جائى مى تواند داشته باشد. ولى فکر کردم لابد جلد هفتم بخشهاى تازه پیدا شده یا قسمتهائى که به دلائلى از شش جلد قبلى حذف شده بودند را شامل مىشود. با همین امید مقدمه جلد هفتم را با عنوان "یادداشت توضیحى" خواندم اما هیچ توضیحى در این مورد نیافتم. این مقدمه که مشخص نشده نوشتهى ویراستار کتاب، علینقى عالیخانى، است یا کس دیگری، در هیجده صفحه تاریخ سلطنت محمدرضاشاه از آغاز پادشاهى تا اواسط دهه چهل شمسى (آغاز یادداشتنویسى علم) را بشکلى قلمانداز برمىرسد ولى چیزى در پاسخ این پرسش که چه شد که جلد هفتم سر جای خودش بعنوان جلد اول پیش از مجلدات قبلى در نیامد نمىدهد.
این یادداشت را من صرفا براى دستگرمى مىنویسم و نوشتن در مورد این جلد تازه را مىگذارم براى وقتى که کتاب را خوانده باشم. در مورد مجلدات دیگر یادداشتهاى بسیار خواندنى اسدالله علم بارها در همین صفحه مطالبى نوشتهام که اگر نخواندهاید و به خواندنشان تمایل داشته باشید لینکشان را در زیر همین مطلب خواهم گذاشت. شک ندارم جلد هفتم (یا بهتر بگویم جلد ماقبل اول!) هم دستکمى از شش جلد قبلا انتشار یافته نمى تواند داشته باشد؛ هم از نظر سندیت تاریخى، هم از نظر صداقت و صراحت بیان، و هم از نظر ظرافتِ زبانى و ایجاز در کلام.
لینک به برخی از نوشتههای قبلیام در رابطه با یادداشتهای علم: