نامدارترین خدانشناس در‌ ادبیات جهان درگذشت

دنیای ادبیات معاصر نامدارترین رمان‌نویسش را برای همیشه از دست داد. خوزه ساراماگو، نویسنده پرتغالی و برنده نوبل ادبیات همین امروز در سن هشتاد و هفت سالگی درگذشت. او که یکی از پرکارترین نویسندگان، حتی در کهنسالی‌اش بود هرگز عقاید خداناشناسانه‌اش را در هیچکس از آثارش پنهان نکرد. آخرین رمان او «قابیل» چالشی است رودررو، نه چون گذشته با مسیح یا کلسیا، که با خود خدا.

با یاد این بزرگمرد ادبیات جهان، اولین پاراگرف «قابیل» را برای خوانندگان این صفحه به فارسی برمی‌گردانم تا طعم زبانش را در آخرین رمانش به آنان بچشانم.

[وقتی ارباب، که خدا نیز نامیده می‌شود، متوجه شد که آدم و حوا، که از هر نظر کامل به نظر می‌رسیدند، نه یک لغت از دهانشان خارج می‌شود و نه یک صدای ساده را می‌توانند تقلید کنند، حالا که کس دیگری در باغ بهشت نبود که بتواند این تقصیر سنگین را به گردنش بیاندازد، راهی برایش باقی نماند جز اینکه از خودش انتقاد کند، چون جانوران دیگر، که مثل همان دو موجود انسانی، تماما محصول دست پروردگاری‌اش بودند، بعضی‌هاشان از طریق مومو و قوقو کردن و برخی‌شان با قدقد و مک‌مک کردن، و یا وزوز و خش‌خش کردن از نعمت اصواتشان بهره‌مند بودند. خشم زده، که از کسی که هر مشکلی را به سرعت می‌توانست حل کند بعید بود، به طرف آندو دوید، بدون فکر، بدون بالا پائین کردن، گلوی حرف زدن در حلقومشان تعبیه کرد.]