موزیک صامت

ساعتی بیش نیست که از «انستیتوی سر وانتِس» برگشته‌ام که در آن شاعره‌ی نامدار اسپانیائی و دوست نزدیک من «کلارا خانز»، برنامه داشت. موضوع سخنرانی «کلارا»، شخصیت هنری و موسیقی متفاوت «فدریکو مومپو»، آهنگساز فقید اسپانیائی، اهل ایالت کاتالان، بود. خود کلارا هم متولد بارسلون و اصلا کاتالان است، و همانطور که در نطق مفصل یک ساعته‌اش اشاره کرد از کودکی با موسیقی «مومپو» آشنا بوده است و سال‌ها پیش کتابی در باره او منتشر کرده است.

در این نیمه شبی که در آنم، فرصت به تفصیل پرداختن به نطق «کلارا» را ندارم چرا که جدا از همه، دو سه روزی مهماندار او خواهم بود و در فرصت‌های دیگر از این شاعر و نویسنده و مترجم خستگی‌ناشناس، و عاشق ایران و فرهنگ ایرانی، حرف خواهم زد. اما برای کسانی که به موسیقی کلاسیک علاقمندند یک قطعه از یک موسیقی معروف این آهنگساز را که سی.دی آن را همین امشب در محل برنامه خریدم می‌گذارم با توضیحی کوتاه. این موسیقی را یک نوازنده‌ی هلندی پیانو، مارسل ورمس، نواخته است که همین امشب پس از سخنرانی کلارا آن را به صورت زنده در انستیتو سروانتس اجرا کرد.
 نام این موسیقی، که از ۲۸ قطعه کوتاه ترکیب شده و حدود یک ساعت طول می‌کشد، «موزیک صامت» است. این عنوان، برگرفته از شعری است نوشته‌ی شاعر صوفی مسلک اسپانیای قرن شانزدهم، سان خوان دلا کروز، با این ابیات:
شبِ آرام
دمدمای سحر
موسیقی سکوت
تنهائیِ با صدا
شام شبانه که می‌آفریند و عاشق می‌کند.

من قطعه شانزدهم از این موسیقی را در فایل صوتی بالا آوده‌ام که دو دقیقه و نیم بیشتر نیست اما همین قطعه کافی است تا حال و هوای یک موسیقی محلی، ساده، ساخته شده در فاصله‌ی سکوت و صدا، یادآور طبیعت و زمزمه‌ی باد و تک ضربه‌های ناقوس یک کلیسای کوچک در دهکده‌ای در کاتالان را احساس کنید.