هر کلمه‌ای که نوشته می‌شود ضربه‌ای است به دنیای کهنه…

این بیتی است به یاد ماندنی از شعری با عنوان “شعر عمل است” سروده‌ی “رمکو کمپرت” که در حال حاضر نامدارترین شاعر هلند است. این شعر تا کنون به تمام زبان‌های زنده و نیمه‌جان (!) جهان ترجمه شده است، آن هم اغلب توسط کسانی که در شاعری به زبان خود شهر‌ه‌اند. در برخی موارد، مثل مورد انگلیسی، شاید بیش از چهار شاعر همین شعر را به سبک و سیاق خاص خود به انگلیسی برگردانده باشند.

            این همه را نوشتم تا توضیحی بدهم در مورد ویدئو کلیپ کوتاهی که برایتان آماده کرده‌ام. شاید ده سال پیش بود که من فیلم بلندی برای تلویزیون هلند ساختم به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد “جشنواره جهانی شعر رتردام” که در عرصه‌ی شعر و شاعری یکی از با حرمت‌ترین جشنواره‌های شعر جهان است. من نه تنها عنوان همین شعر معروف “رمکو کمپرت” را بر روی فیلمم گذاشتم که از خود او نیز دعوت کردم تا این شعر را در مکان‌های مختلف در مقابل دوربین من بخواند. آن‌چه در ویدئو کلیپ کوتاه زیر می‌بینید همان صحنه شعرخوانی اوست با ترجمه‌ی فارسی از خود من. موسیقی فیلم هم کار همراه همیشگی‌ام اسفندیار منفردزاده است. گرچه متن فارسی شعر را روی ویدئو گذاشته‌ام اما برای کسانی که دوست دارند با دقت بیشتری شعر را بخوانند متن برگردان فارسی را در ادامه همین مطلب هم می‌آورم، با این امید که ترکیب شعر “رمکو” و موسیقی “اسفند” و تصویر من را بپسندید.  

شعر عمل است

عمل شهادت دادن

من شهادت می‌دهم که هستم و تنها هم نیستم.

شعر آینده است

اندیشیدن به هفته‌ی آتی

به سرزمینی دیگر

به تو، وقتی که پیر شده باشی.

شعر تنفس است

که پاهایم را پیش می‌راند – مردد گاهی –

بر خاکی که خود می‌خواهد.

ولتر با سرکشیدن 120 لیتر لیموناد

آبله‌اش را علاج کرد

این است، شعر.

یا به موج نگاه کن

که بر صخره‌ها می‌شکند

بی‌آنکه شکسته باشد

شعر در موجی است که

دیگر باره بر می‌خیزد.

هر کلمه‌ای که نوشته می‌شود

ضربه ای است به دنیای کهنه

قبول که در نهایت این مرگ است که می‌برد.

اما مرگ خود سکوت است در یک سالن

وقتی آخرین کلمه بر زبان رانده می‌شود

مرگ یعنی شور. 

۲ comments

  1. من چه گویم یک رگم هشیار نیست …
    ظاهر امر این است که شعر ما با شعر این فرنکی ها متفاوت است.
    اینها به هفته بعد می اندیشند …و ما به هفته پیش . حتی به سال
    پیش … به سال بد … به سال مرتضی …
    شعر بسیار زیبایی بود – در متن هلندی –
    و کار خودت … حرف ندارد …
    من چه گویم بیش از اندازه بود .

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *