یک گزارش تصویرى از وسائل نقلیه در کوبا

میدانید که محاصره اقتصادى یکى از سنگینترین فشارهائیست که دولت آمریکا بر دولتهائى که به هر دلیل با آنها مشکل دارد وارد میآورد. و این را هم میدانید که دولت کوبا اکنون بیش از چهل سال است که این فشار را تحمل میکند. نمیخواهم به این مبحث پیچیده بپردازم بلکه میخواهم بگویم جدا از تاثیرات مخرب عمیقى که تحریم اقتصادى کوبا بر سیاست، اقتصاد و تامین خدمات اجتماعى این کشور داشته است زندگى روزمره مردم را نیز بشدت تحت تاثیر قرار داده است. به عنوان نمونه آنچه در اولین لحظه ورود به کوبا به چشم هر بیننده اى میخورد فرسودگى چاره ناپذیر وسائل نقلیه در کوباست که نتیجه مستقیم همین تحریم اقتصادى طولانى است. عکسهائى را که در زیر برایتان به نمایش میگذارم سال گذشته در هاوانا و سانتیاگوى کوبا، دومین شهر بزرگ این کشور، گرفته ام. من در این مطلب فقط به وسائل نقلیه خواهم پرداخت ولى اگر مایل باشید بیشتر از جامعه کوبا بدانید چنانچه مقاله بلند مرا در این باره با عنوان “کوبائى که من میشناسم” نخوانده اید شما را به این مقاله که به تاریخ ۱۴ سپتامبر ۲۰۰۳ در همین سایت بازچاپ شده ارجاع میدهم ﴿اگر در سمت راست همین صفحه در بخش آرشیو روى ماه سپتامبر کلیک کنید میتوانید این مقاله را بیابید.﴾
آنها که به همه چیز خوشبینانه نگاه میکنند میتوانند بگویند که هاوانا با خانه هاى قدیمى و زیباى دوره استعمارى اسپانیا و اتوموبیلهاى آنتیک آمریکائى دهه پنجاه و شصت به یک نمایشگاه زنده آثار عتیقه میماند. اگر از این دسته باشید از این عکس من باید خوشتان بیاید.
coche.jpg


ولى باید رویتان را در خیابان برنگردانید وگرنه با این درشکه ها مواجه میشوید!
cochecaballo.jpg
یا اگر دید وسیعترى داشته باشید ممکن است هر دو را در یک نما ببینید. مثل این عکس!
coche2.jpg
و اما مشکل وسائل نقلیه عمومى در کوبا مشکلى است باور نکردنى. اگر توریست باشید البته از این نظر کمترین مشکلى نخواهید داشت. دهها شرکت تاکسیرانى تلفنى دولتى با سواریهاى نسبتا نو و گاهى خیلى مدرن ﴿بسته به گشادى جیبتان﴾ در تمام طول ۲۴ ساعت در خدمت شما خواهند بود. اگر از توریستهاى خرپول نباشید میتوانید از تاکسیهاى با نمک مخصوص آب و هواى کوبا استفاده کنید که خیلى ارزانتر تمام میشود. این تاکسیها که در واقع موتور سیکلت وسپا مانند هستند که عقبشان صندلى دو نفره تعبیه شده و نیم طاقى مثل درشکه بخشى از آن را میپوشاند “cocotaxi” نام دارد، یعنى تاکسى نارگیلى زیرا هم به رنگ زرد نارگیلى هستند و هم هیکلشان به پوسته نارگیل میماند. در این عکس چند تا کوکو تاکسى به انتظار مسافر جلو یک هتل بزرگ صف کشیده اند.
Cocotaxi.jpg
براى خود کوبائیها مسئله حمل و نقل روزانه عذابى است الیم. بویژه در ساعتهاى آغاز و پایان روز هزاران نفر در دو سوى خیابانها به انتظار هر چه آنها را به مقصد برساند میایستند، دوچرخه، سه چرخه، موتور، سوارى شخصى یا اتوبوس. ارزانترین وسیله نقلیه اما همان اتوبوس است که بلیتش تقریبا مجانى است، اما به شرط آنکه به موقع برسد و جا داشته باشد! یکى از اختراعات با نمک کوبائیها در زمینه تامین وسیله نقلیه عمومى ساخت اتوبوسى است که به آن “camello” یعنى شتر، میگویند. همانطور که در عکس میبینید اتاق این اتوبوس مثل شتر کوهان دارد. قسمت جلو اینگونه اتوبوسها یک تریلى بزرگ قدیمى است که اتاق شتر مانند به آن وصل شده است ﴿اگر به عکس خوب دقت کنید متوجه منظورم میشوید.﴾
Camello.jpg
از سه چرخه اسم بردم بگذارید عکسى از آن را نشانتان بدهم. من هرگز نتوانستم خودم را راضى کنم که سوار یکى از آنها بشوم. رانندگان آنها معمولا مردانى نحیف اند که باید سه چرخه و مسافر را در خیابانهاى ناهموار پیش برانند. نمیدانم چرا این عمل مرا به یاد دوره برده دارى میاندازد!
bicycleta.jpg
رانندگان کوبائى عموما خیلى سعه صدر دارند. غیر ممکن است در مسیرشان کسى را سوار نکنند. و عموما بدون دریافت پول. کامیونى نیست که از خیابانى بگذرد و عده اى در عقب آن سوار نشوند مثل آنچه در این عکس میبینید.
camiun.jpg
و بالاخره این عکس آخرى باید براى کسانى که آمریکا را دیده اند آشنا باشد.
guagua.jpg
این اتوبوس مخصوص مدارس در امریکاست. امریکائیها هنوز هم آنرا به همین مدل و به همین رنگ میسازند تا از همه اتوبوسهاى دیگر متمایز باشد. اگر بتوانید در این عکس نوشته بالاى اتوبوس را بخوانید مى فهمید که این اتوبوس متعلق به “مدرسه بین الملى سینما و تلویزیون” کوبا یعنى همانجائى است که من سال گذشته در آن تدریس میکردم. این مدرسه از هر نظر موقعیتى متفاوت دارد. داشتن دو اتوبوس از این دست در کشورى مثل کوبا نشانه غیر قابل انکار این امتیاز استثنائى است!