کولىنگارى!

مدتى است از کولىنگاریهایم غافل شده‌ام. مىخواهم براى آنهایى که مثل من از شنیدن از این قوم بىقرار خسته نمىشوند حکایت دیگرى تازه کنم. یکبار همین جا نوشته بودم که نه تنها خش دلگیر صداى فلامنکوخوانها که سادگى ترانه‌هاشان که اغلب از زندگى روزمره گرفته مىشود مرا یاد کتولىخوانهاى کوهپایه‌هاى مازندران مىاندازد ﴿کتولى برگرفته از نام منطقه کتول به لحنى از آوازهاى چوپانى مازندرانى اطلاق مىشود.﴾ مازندرانیها مسلما با ترانه محلى “زهرا نزن مه وچه ر” به معناى زهرا بچه‌ام را نزن آشنایند ﴿این ترانه البته ربطى به کتولىخوانى ندارد﴾. مضمون این ترانه که تنها یکى دو بیت آنرا به یاد دارم شباهت غریبى به ترانه‌اى فلامنکو دارد که مىخواهم شما را با آن آشنا کنم. اما پیش از آن همان چند بیت از ترانه مازندرانى را که مىدانم بازگو مىکنم.
زهرا نزن مه وچه ر،
وچه شه دائى دارنه، عامى دارنه ﴿بچه دائى داره عمو داره﴾
کلاه پهلوى دارنه …!
و اما ترانه کولى که ترجمه‌اش را برایتان مىنویسم با همه سادگى باور نکردنى مضمونش، با صداى نامدارترین و بىتردید بزرگترین خواننده و رقصده کولى پخش شده که تا کنون در دنیاى فلامنکو همتا نداشته است: لولا فلورس. بگذارید کمى از او برایتان بنویسم. او سال ۱۹۲۳ میلادى در شهر کادیز ﴿جنوب اسپانیا﴾ که گاهواره فلامنکو است به دنیا آمد و از آغاز نوجوانى بر صحنه درخشیدن آغاز کرد. شانزده ساله بود که بر صحنه تئاتر معروف بیامارتا در مادرید ظاهر شد و از آن پس در نقاط مختلف جهان از کشورهاى آمریکاى لاتین گرفته تا آمریکا و اروپا به آوازخوانى و رقص فلامنکو پرداخت. او همچنین در بسیارى از فیلمهاى سینمائى هم ایفاى نقش کرد و شهرتى عالمگیر به دست آورد. لولا فلورس هفت هشت سال پیش، پس از یک دوره طولانى بیمارى، در سن ۷۲ سالگى درگذشت. تنظیم کننده این ترانه نیز در نامآورى از خواننده کم نمىآورد: مانوئل آله‌خاندرو. و این هم خود ترانه:
مامان نزن‌اش، بچه رو نزن مامان. راحتش بذار.
آخه این بچه نه کم نه زیاد
همون کار‌ى‌رو مىکنه که همه بچه‌ها مىکنن.
بچه بدى نیس، فقط یه کمى شیطونه.
این بچه هم مثل اون دوتا بچه‌اس. ولش کن، ولش کن، راحتش بذار.
مامان نزنش. به خاطر این نزنش. چون هنوز فرق بد و خوب‌رو نمىدونه.
براى اینه که دامن دختربچه‌ها رو وسط میدون، بدون ترس، بالا مىزنه.
که مىره گم و گور مىشه، یا خودشو رو زمین مىکشه،
مثل اون روز که با بادکنک بازى‌مىکرد.
ولش کن، ولش کن… واسه این نزنش.
تو سن اون این کارا که بد نیس.
برا این نزنش، مامان.

۲ comments

Comments are closed.