یک ترانه کولی

نمی‌دانم چقدر با دنیای کولیها آشنائید اما هر چقدر هم با آن بیگانه باشید بعید است از موسیقی و رقص فلامنکو که به کولیهای جنوب اسپانیا تعلق دارد بی‌اطلاع باشید. عرصه موسیقی کولیها البته بسیار وسیعتر از موسیقی فلامنکو است. جغرافیای این موسیقی از مصر و سودان در شمال افریقا تا رومانی و مجارستان در شرق اروپا گسترده است. من اما آشنائیم با این قبیله سرگردان برمی‌گردد به ده دوازده سال پیش وقتی برای تلویزیون هلند فیلم مستند بلندی را با عنوان “ما کولی هستیم” می‌ساختم. من برای مدت نزدیک به دو سال با کولیها حشر و نشر داشته، سفر کرده‌ و به واقع با آنها زندگی کرده‌ام. یک فیلمنامه داستانی بلند هم نوشتم که هیچگاه امکان ساخت آنرا نیافتم ﴿این فیلمنامه که “لالا و ناپدری من” نام دارد به همت نشر کتاب در لس آنجلس سالها پیش منتشر شده است.﴾
به هرحال اینها را گفتم تا مقدمه‌ای باشد بر ترجمه یک ترانه کولی از یک خواننده معروف فلامنکو به نام خوزه مرسه. ترانه‌های کولیها مثل همه ترانه‌های محلی در همه جای دنیا ساده و صمیمی‌اند. من را همیشه به یاد ترانه‌های کوهپایه‌های مازندران می‌اندازند. زنگ صدایشان هم بدجوری شبیه کتولی خوانهای هزار جریب است ﴿من جان به جانم کنید مازندرانی‌ام!﴾ همین حالا که دارم این متن را می‌نویسم صدای غمگین خوزه مرسه در اتاق کوچک کار من پچیده است ﴿کاش شما هم آنرا می‌شنیدید!﴾
سرم را در را ه عشق تو خواهم باخت
چرا که تو آبی
چرا که من آتشم
و ما همدیگر را نمی‌فهمیم.
نمی‌دانم عقلم را از دست داده‌ام یا نه،
چرا که تو مرا به دنبالت می‌کشی
چرا که من بازیچه ام
در دست احساسات تو.
وقتی گمان می‌برم که در چنگ منی
تو می‌جهی،
تو فرار می‌کنی
از دستهای من،
تا روزی که دوباره بخواهی برگردی
و مرا ببینی
خشمگین و غمزده
اما عاشق.
سرم را در راه عشق تو خواهم باخت.
چرا یکبار برای همیشه
از این رویای دروغین
بر نمی‌خیزی.
در پایان برایم روشن می‌شود
که تو با من شوخی می‌کردی
که تو می‌خندیدی
رو در روی من
به احساساتم
به قلبم.
سرم را در راه عشق تو خواهم باخت
اگر دوستت بدارم
اینگونه جنون‌آمیز
که دوستت می‌دارم.
صخره نیستم
که موج بر من بکوبد،
از گوشتم و استخوان،
و شاید همین فردا
از دهانم بشنوی
خدا حافظ!

۱۶ comments

  1. عزیزم، سلام
    خوشحالم که برگشته ای. این شعر را از کجا پیدا کردی که خلاف بسیاری از شعرها هیچ نقابی ندارد؟ چقدر شبیه به خودت بود! چرا اینقدر مرا زیر و زبر کرد؟ کجایی که دلم برای صدات تنگ شده، برای خنده های کولی ات.
    عباس

  2. دوست عزیز شاید قبله عالم ملکوت بتواند راهنمایی کند که چطور می شود ترانه های دلخواه را روی صفحه گذاشت تا ما هم در لذت آنچه در اتاق کار می شنوید شریک شویم!
    دوستار
    مهدی

  3. با سلام
    شعر بسیار زیبایی بود آقای علامه زاده.راستی فیلمتان در مورد مرحوم احمد شاملو به کجا رسید.فیلم بسیار زیبای مهمانهای هتل آستوربا را هنوز هم گاهی میبینم و لذت میبرم.و جالب است که این فیلم را در داخل ایران در یک شهر کوچک پیدا کرده ام.باز هم بنویسید .ممنون.

  4. Salam va khaste nabashid. Chetor mishad dar yek rouze yekshambe sard va delgir, atash bar vojoud kassi afroukht? gahi hesse khoubi ke az molaghate yek doust, didane yek film, khandane yek sheer… be ensan, dast midahad, beghadri amigh ast ke vaje ha ghader be bayansh nistand…in tor nist? ba Koli ha, dar zamane daneshjoui, dar jonoub France ashena shodam va del be an ha bakhtam…musik shan, sedaye bam va hoznangizeshan, ma ra mibarad be jai ke “sharab ham nemibarad ast”.
    Sepasgozaram ke rouzam ra aftabi kardid…Rouz va shabetam,garm va por nour bad.
    Yasseman

  5. سلام اقای علامه زاده عزیز خوبین شعر زیبایی بود اشنایی من هم با کولی ها در هما حد رمان کولی کنار اتش منیرو روانی پور هست حسته نباشین ممنون خرس مهربان

  6. با سلام شعر زیبایی بود و مرا یاد شعر کولی خودم انداخت
    نگاه دخترک کولی را
    از واپسین کوچه های پاریس می شناسم
    یاسمنی که باد
    سرزمین خیالش را ربود
    کولی من
    بغض وازه هایش را
    پشت گریه های سبزش پنهان می کند
    فریاد زخمی اش را
    پشت لبخندهای سرخش
    ای کاش می توانستم
    ای کاش می توانستم
    سکوتم را به بغض هایش بیاویزم
    تا او را از باد بربایم
    حمیرا طاری گوتنبرگ

  7. سلام! تو را به خدا این صفحه‌ی دبیره را هم دریابید. شما که بنویسید جوان‌ترها رغبت کار کردن پیدا می‌کنند. شاید عباس هم از خواب ولیعهدی دربیاید.

  8. ٍsalam unfortunately i;m not familiar with it , but sounds great and its remind me to the Duke Ellington’s very privat defenition of music.He once said:when it sounds good its good. Take care of yourself and say hello to our novelist friend in Utrecht and to our scio-analyst friend in Wuppertal.
    Many hugs from USA
    Hossein

  9. Dear Sir, i heard about the your book “safarnameh ghoghnous” and i am very eager to read it but i dont know how i can purchase it .its worth mentioning that i am living in dubai at present.
    ghorbane shoma

  10. ba salam dar agoste2003 ke shoma mehmane khane hedayat dudid festiwale felamengo bergosar shod goruhe dolores agujetas y su familia dar fsaye bas barname ejra kardan sdaye madar wa pesare nejawan khili baehsas wa rasa bud motasefane mani tarane ha ra nemifamam as shoma ham khastim ba ma biyaid khyli hef shod . nemishod ke biyaid, nayamadid badan ke neweshte haye shoma ra dar morede goliha khandam ya mikhanam tase mifamam cheghader be anha alaghe darid .agar forsat shod ya as in goru khoshetan biyayd taranei asashan tajome konid mamnon

Comments are closed.